Mae’r wefan hon yn defnyddio cwcis. Drwy barhau i ddefnyddio’r wefan hon rydych yn rhoi eich caniatâd i gwcis gael eu defnyddio.

Fy Ngweithredu Adferol - O fynd dros y wal hyd at adeiladu pontydd

Beth yw gweithredu adferol? Caiff hyn ei ofyn i fi yn aml pan fyddaf yn rhoi hyfforddiant neu’n cwrdd â theulu am y tro cyntaf. Bydd pobl wedi clywed yn aml am gyfiawnder adferol ac yn meddwl mai cael cyfarfod i siarad am drosedd yw gweithredu adferol. Pan feddyliaf am fy siwrnai innau, byddaf yn meddwl am ble y des i ar draws gweithio’n adferol am y tro cyntaf. 

Gofynnwyd i fi gynnal gweithdy yng Ngharchar Caerdydd ar gam-drin yn y cartref a’i effaith ar blant. Dyma’r tro cyntaf i fi weld mor bwerus y gall defnyddio gweithredu adferol fod. Fe roddodd eglurder a diogelwch i’r bobl oedd yn ateb y cwestiynau adferol ynglŷn â’r hyn ddigwyddodd, beth oedd yn eich meddwl a sut roeddech yn teimlo, ar bwy arall mae wedi effeithio a sut, betyh sydd ei angen arnoch a sut rydych yn mynd i gyweirio’r niwed neu i symud ymlaen. drwy ddefnyddio’r cwestiynau adferol, bydd y person yn teimlo nad yw’n cael ei feirniadu, bydd yn gallu rhoi mynegiant i’w feddyliau a’i deimladau ei hun, ond yn bwysicach na hyn i gyd bydd yn gallu mynd i’r afael â’i anghenion a derbyn cyfrifoldeb dros ei ran ef ei hun ar yr un pryd. Mae eistedd yn y gaplaniaeth yn y carchar yng Nghaerdydd mewn cylch yn gwrando ar ddynion yn siarad am effaith eu trosedd nhw eu hunain a’r ffordd y bydd yn ymledu at bobl eraill, yn rhywbeth nad ydw i byth wedi’i anghofio. I rai, dyma’r tro cyntaf i neb roi’r amser a’r gofod iddyn nhw feddwl am ar bwy arall roedd y pethau hyn wedi cael effaith ac fe wnaeth eraill sylweddoli yr effaith gafodd eu trosedd nid yn unig arnyn nhw ond ar eu teuluoedd, ar y dioddefwyr ac ar y gymuned hefyd.

Ar y daith hir yn cerdded nôl i’r car, cefais fwy o bethau i feddwl amdanyn nhw nag y gallai llawer o oriau o addysg bellach neu ddatblygiad proffesiynol parhaus fod byth wedi’u rhoi. Penderfynais o’r pryd hwnnw y byddwn yn gosod her i fi fy hun i ddysgu mwy am ethos ac egwyddorion gweithio’n adferol, ac roeddwn yn ffodus gan i fi gael fy hun 5 mlynedd wedyn yn cael gwahoddiad i weithio gyda chonsortiwm DARFA (Domestic Abuse Restorative Family Approaches) i ddatblygu modiwl gwaith o’r enw Choices for Change (Dewisiadau ar gyfer Newid), dull i’r teulu cyfan gael gweithio’n adferol gyda’r rheiny a oedd yn byw gyda phartner agos treisiol. Roedd W.R.A.P. (Partneriaeth Gweithredu Adferol Cymru) yn aelod o’r consortiwm hwnnw.  

Nod gweithredu adferol yw gweithio gyda phobl unigol sydd am ddatrys unrhyw wrthdaro a dysgu ffyrdd a thechnegau wrth wneud hynny i gael ymdrin ag unrhyw niwed a chael hyd i ffordd i symud ymlaen. nod pennaf y gwasanaeth Dewisiadau ar gyfer Newid yw datrys problemau cyn i unrhyw wrthdaro godi. I mi, dyma un o wahaniaethau mwyaf gweithredu adferol a chyfiawnder adferol. Bydd gweithredu adferol yn canolbwyntio ar osgoi niwed neu ragor o niwed a bydd cyfiawnder adferol yn adweithiol, yn dod â phobl at ei gilydd wedi i’r niwed ddigwydd. Gallwch gael mwy o wybodaeth am y gwasanaeth Dewisiadau ar gyfer Newid sydd wedi’i ddatblygu a’i ddarparu gan sefydliad o’r enw Restorative Change, yma www.choicesforchangewales.uk

Yn dilyn fy ngwaith ar raglen Dewisiadau ar gyfer Newid, rwyf bellach yn Arweinydd Ymarfer gyda W.R.A.P. ac yn arwain yr ymarfer ar draws pob un o 5 sector W.R.A.P.

Mae W.R.A.P. yn gweithio nawr gyda mwy na 54 o ysgolion ar draws De Cymru, ac un gwasanaeth rydym yn ei gynnig yw hyfforddiant cyfryngu cymheiriaid i bobl ifanc yn yr ysgolion. Rwyf yn ffodus i gael bod yn ymwneud â chyflawni 3 diwrnod o hyfforddiant cyfryngu cymheiriaid yr ydym wedi’i ddatblygu gyda phobl ifanc wrth i ni symud ymlaen.   

Yr adborth a dderbyniais oddi wrth ysgolion ac oddi wrth y bobl ifanc eu hunain yw bod disgyblion yn hapusach a’u bod yn teimlo bod yr ysgol yn fwy o gymuned a bod llai o wrthdaro.

Oherwydd yr adborth a gefais oddi wrth Dewisiadau ar gyfer Newid a’r ffaith i’n cyfryngwyr cymheiriaid ofyn “Pam na all fy rhieni gael yr hyfforddiant hwn?” dechreuais edrych am gyllid i gael cyflawni’r prosiect Adeiladu Pontydd. Ar hyn o bryd rydym yn cyflawni ein hyfforddiant yn y Barri mewn dwy ysgol lle rydym yn hyfforddi gwirfoddolwyr, rhieni a staff gan ddefnyddio’r modiwlau cyfryngu cymheiriaid i adeiladu’r bont rhwng rhieni, ysgolion a chymunedau.

Felly, i fi mae Gweithredu Adferol yn fwy na ‘gwneud rhywbeth adferol’ – mae’n ‘bod yn adferol’.  

Mae fy siwrnai Gweithredu Adferol wedi fy arwain i weithio gyda theulkuoedd a’u cadw yng nghanol yr ateb ac yn helpu i ddatblygu sgiliau y gallan nhw eu defnyddio.   

Gan Tammi Owen